De ideële kringloopwinkel Overal is jarig. Al vijftig jaar ondersteunt Overal projecten voor rechtvaardigheid, zelfbeschikking, emancipatie en een beter milieu. Dit feestelijke jaar geeft Overal ook nog extra cadeautjes.
In 1975 werden meerdere mooie initiatieven geboren die nu Sara en Abraham zien. Denk aan Kladderadatsch, het straatorkest dat bij vele acties aanwezig was en is, of de Plak, het eetcafécollectief gericht op emancipatie en verandering. En dus ook Stichting Overal, het collectief van vrijwilligers dat tweedehandsspullen verkoopt om daar goede doelen in binnen- en buitenland mee te ondersteunen. De drie jarige organisaties vierden het vijftigjarig bestaan van Overal met de vrijwilligers en oud-vrijwilligers van de kringloopwinkel. De Plak zorgde voor het lekkere eten, Kladderadatsch trad op en de vrijwilligers genoten. Lex Baartmans was een van de oprichters van Overal en is nog steeds actief voor de stichting. Hij kreeg als verrassing van burgemeester Bruls een koninklijk lintje opgespeld.
Verspilling
Toin van Haeren is al zesenveertig jaar bij Overal betrokken: “Het is een vast deel van mijn leven, alleen met mijn vrouw heb ik een langere relatie. Ik werkte er in allerlei functies naast mijn studie, en nu na mijn pensionering ben ik penningmeester en bemens ik het secretariaat.” Stichting Overal is opgericht door een groep woonbootbewoners die oorspronkelijk een woon-werkgemeenschap en kinderopvang wilden opzetten. Ze wilden verspilling tegengaan door te zorgen voor hergebruik van spullen. Met de opbrengst van de verkoop van die spullen ondersteunden ze projecten die zich inzetten voor rechtvaardigheid, zelfbeschikking, emancipatie en een beter milieu. “De woonwerkgemeenschap is niet tot stand gekomen maar met hergebruik en ondersteuning zijn we nu al vijftig jaar bezig, met steeds vijfendertig tot veertig vrijwilligers”, vertelt Van Haeren.
Wasserij
Van Haeren kent als veteraan de geschiedenis van Overal goed: “Na wat omzwervingen kwam Overal terecht in een oude wasserij in de Bredestraat in Oud-West, onze huidige plek. Die wasserij knapten we helemaal op, maar er bleek vervuiling onder te zitten van een onderhuurder van de wasserij en het pas opgeknapte pand moest tegen de vlakte. Met een vergoeding daarvoor, de verkoop van het bijbehorende woonhuis, een extra lening en crowdfunding zetten we in de jaren negentig een zeer duurzaam pand neer. Dat werd later nog eens in de fik gestoken door een paar vandalen. Gelukkig hadden we een goede verzekering en konden we het herbouwen.”
Gereedschappen
Overal steunt meerdere Nijmeegse organisaties met spullen. Stichting Gast bijvoorbeeld, die ook gratis een moestuin beheert achter het pand.
Daarnaast doneert Overal per jaar vijftig- tot zestigduizend en soms wel zeventigduizend euro aan een tiental projecten in de wereld, van Zuid-Amerika tot India en van Mongolië tot meerdere projecten in Afrika.
Van Haeren: ”We krijgen honderden aanvragen per jaar. 95% wijzen we af omdat ze te groot of te wazig zijn. Er moet een referent zijn, iemand die er geweest is en ons ervan kan overtuigen dat het een goed project is. Het moet door de bevolking zelf gedragen en bestuurd worden. Niet een project dat door mensen van hier voor daar verzonnen is. We steunen kleine sociale projecten met tien- of twintigduizend euro. Dat geld gaat vrijwel direct naar de mensen zelf. Het gebeurt maar zelden dat er iets niet klopt. Soms mislukt een project als de lokale omstandigheden veranderen, zoals een project in Mali waar het rommelt.” Van Haeren is enthousiast over een project dat dit jaar wordt voortgezet: “Dat project heet Hundred weeks. Twintig vrouwen, die gescreend zijn op hun vaardigheden om met geld om te gaan, krijgen honderd weken achter elkaar acht euro die ze naar eigen goeddunken kunnen besteden: voor kleren voor hun kinderen of zichzelf, voor een opleiding, voor hun zaak, voor gereedschappen of andere materialen. Vorig jaar bleek het een succes: 85% van de vrouwen slaagde er in om haar leven goed op poten te zetten en kon zonder hulp verder. Dat is een heel hoog slagingspercentage voor ontwikkelingshulp.”
Toeter
Van Haeren doet een oproep: “Overal is altijd op zoek naar nieuwe vrijwilligers, ook naar nieuwe bestuursleden. Het bestuur is nu een clubje van vier oude witte mannen. We willen heel graag diversiteit. Niet dat je als bestuur veel te zeggen hebt. We zorgen ervoor dat het financieel klopt en de projecten aan de doelstellingen voldoen. Maar alle vrijwilligers praten en beslissen mee. En alles kan als je anderen meekrijgt.”
Vanwege het vijftigjarig bestaan geeft Overal cadeautjes aan klanten. Op elke verkoopdag klinkt op een onverwacht moment een toeter. Bij een van tevoren afgesproken kassa krijgt de klant die net aan het afrekenen is twee waardebonnen voor zichzelf plus een sticker die vijftig euro vertegenwoordigt. Die sticker mag bij een van drie Nijmeegse initiatieven geplakt worden. Eind december krijgen Stichting Leergeld, het Wereldvrouwenhuis en de Vincentius Vereniging Nijmegen het geld dat zo voor hen gereserveerd is.