Sekswerkers die overwegen om met hun werk te stoppen kunnen terecht in het Overweeghuis om hun leven een andere richting te geven. Dat is hard nodig volgens ervaringsdeskundige Lara: “Het Overweeghuis was mijn redding. Er zouden veel meer overweeghuizen in Nederland moeten komen.”
Op een geheime locatie in een dorp vlak bij Nijmegen biedt het Overweeghuis onderdak en ondersteuning aan een van de meest gestigmatiseerde beroepsgroepen van Nederland. Sinds oktober 2023 biedt het Overweeghuis plek aan maximaal zes vrouwen die eraan denken om te stoppen als sekswerker. Zo wordt het mogelijk om uit een beroep te stappen dat voor velen moeilijk te verlaten is. Door subsidie van de gemeenten Nijmegen en Arnhem kan het Overweeghuis plek bieden aan sekswerkers die zelf weinig of geen middelen hebben.
Zorgcoördinator Cinthia (naam bekend bij de redactie) vertelt: „Onze inwoners kunnen hier kosteloos verblijven. Zo zijn ze even weg uit hun normale omgeving, weg van slechte invloeden, vriendjes en de druk om geld te verdienen. Ze kunnen tot rust komen en nadenken over wat ze nou eigenlijk willen. Wil ik gaan studeren of een andere loopbaan beginnen? Daar helpen wij hen mee.”
Angst
De locatie van het Overweeghuis blijft geheim om ongeregeldheden te voorkomen, en vanwege het stigma op sekswerk. Cinthia: „Veel van onze inwoners zijn afkomstig uit gedwongen sekswerk. Vaak willen ze liever onbekend blijven. Je wilt natuurlijk ook niet dat er onaangekondigd een pooier op de stoep staat. Dat is voor onze veiligheid maar ook voor die van de buurt. Toen wij ons hier vestigden was er wat angst in de buurt dat onze aanwezigheid voor overlast zou zorgen. Ze hadden een beeld van de verslaafde sekswerker die continu de dealer op de hoek heeft staan. Ondertussen zit dat wel goed. We hebben nooit incidenten.”
Om aan de zorgen uit de buurt tegemoet te komen heeft de gemeente waar het Overweeghuis gevestigd is enkele voorwaarden gesteld. Zo mag het Overweeghuis geen plek bieden aan sekswerkers met verslavingsproblematiek. „Jammer”, vindt Cinthia. „Er zijn heel weinig mogelijkheden voor verslaafde sekswerkers. We zien dat bij veel van de meest schrijnende situaties sprake is van verslaving. Toch geeft het ook rust dat er hier in huis niet gebruikt wordt. We zijn heel blij met de subsidie die we krijgen en de samenwerking met de gemeente.”
Opbloeien
De methode van het Overweeghuis lijkt effectief te zijn. Zo’n vijfenzeventig procent van de inwoners kiest er na drie maanden voor om het sekswerk te verlaten. Vaak worden ze dan begeleid naar ander werk en een woning, en wordt er zorg aangeboden.
“Het is prachtig om te zien hoe vrouwen, die hier soms angstig of teruggetrokken binnenkomen, helemaal opbloeien. We werken een enkele keer ook met ongedocumenteerden. We hebben bijvoorbeeld met een vrouw uit Zuid-Amerika eens de salsa gedanst. Het voelt heel goed om een vrouw die dat wil, te helpen het sekswerk achter zich te laten en terug te gaan naar haar familie.”
Toekomst
Het belang van het Overweeghuis blijkt uit het verhaal van bewoner en ervaringsdeskundige Lara (gefingeerde naam). Lara is een drieëndertigjarige Nederlander met een niet-westerse migratieachtergrond. Door de coronapandemie kwam ze in financiële problemen en raakte ze haar woning kwijt. Ze verliet haar werk als zzp’er in de beauty-branche. Met sekswerk had ze toch een inkomen. Ondanks dat ze maatregelen nam voor haar veiligheid ondervond ze al snel de gevaren die sekswerkers tegen kunnen komen.
„In mijn geval ben ik bij het Overweeghuis terecht gekomen vanwege stalking en de onveiligheid van het sekswerk. Een klant werd een stalker die ook privé alles van mij wilde weten en mij achtervolgde naar huis. Hij stond vaak voor de deur te observeren. Uiteindelijk leidde het ook tot vele woning- en auto-inbraken. Niemand heeft het recht om vrouwen lastig te vallen, ongeacht wat hun beroep is. De politie kan soms niet veel doen bij stalkingzaken doordat het zo moeilijk te bewijzen is. Ondertussen zat ik met de financiële gevolgen van de inbraken en diefstal. Mentaal deed dit ook veel met mij.”
Stigma
Landelijk is het Overweeghuis bij Nijmegen het tweede in Nederland. Het eerste staat in Groningen. Volgens Lara moeten er veel meer overweeghuizen komen. „Het stigma op sekswerk leidt tot een verminderde toegang tot zorg en ondersteuning en dat is precies waar het Overweeghuis vrouwen mee helpt. In mijn geval was het stalking, maar in het huis zijn ook vrouwen die bijvoorbeeld zijn uitgebuit. Het Overweeghuis was werkelijk een redding voor mij. Ik voelde me hier direct veilig. Er zijn hier alleen lieve vrouwen om je heen die je steunen, en geen mannen die je lastigvallen. Ik had een dak boven mijn hoofd en ik had de tijd om mijn trauma’s te verwerken. Samen zochten we naar een baan en regelden we andere praktische zaken. Ik werd heel goed begeleid.” Ze raadt vrouwen die klem zitten in sekswerk aan om zich aan te melden.
„Inmiddels ben ik actief in de zorgsector en dit bevalt mij heel goed. Dankzij het Overweeghuis en de lieve mensen daar komt het weer helemaal goed met mij en daar ben ik ontzettend dankbaar voor. Het is erg belangrijk dat dit soort opvang er is. Zit je zelf klem en heb je hulp nodig? Neem dan alsjeblieft contact op met het Overweeghuis.”
Het telefoonnummer om contact te leggen is 024 – 700 9804