Voor de vijfde keer vindt het zadenfestival Reclaim the Seeds plaats in Nijmegen. Op 28 maart vind je bij Ecodorp Zuiderveld kramen, workshops, wandelingen, theater en muziek om duurzame en rechtvaardige voedselproductie onder de aandacht te brengen.
Het thema van Reclaim the Seeds dit jaar is Kruisbestuiving. “We willen kennis delen en meer mensen betrekken bij de strijd voor agrarische biodiversiteit en duurzame voedselproductie”, vertellen Floor Bussink en Sarah Wössner, twee van de zes organisatoren. Er zijn kramen met lokaal gemaakte producten, waarbij de zadenruiltafel het middelpunt is. Verder zijn er workshops over zaadvermeerdering, zelf kweken en bomen enten, en is er een creatieve workshop lino- en zeefdrukken. Bezoekers kunnen deelnemen aan meerdere wandelingen: een wildplukwandeling bijvoorbeeld, of een wandeling om de kruisbestuiving tussen plant en insect toe te lichten. Tot slot is er inspringtheater en muziek van Kladderadatsch en draagt Mirte van den Bos gedichten en liedjes voor.
Gemeenschap
Foto: Mariët Mensink
Wössner is student ecologie en onderzoekt hoe duurzame landbouw de wereldbevolking kan voeden. Haar motivatie voor deze studie kwam voort uit haar eigen levensstijl als veganist. “Ik zat met veel vragen over de ecologische en ethische impact van vleesproductie, maar ook over bijvoorbeeld voedingsmiddelen die veel veganisten gebruiken en over pesticidegebruik. Bij Reclaim the Seeds vond ik een holistische visie op deze vraagstukken.”
Bussink onderzocht na haar bachelor in de Algemene Cultuurwetenschappen tijdens haar master Gastronomy de maatschappelijke rol van voedsel en de relatie tussen voedsel, gemeenschap en duurzaamheid. Ze werkt nu bij Herenboeren en woont in Ecodorp Zuiderveld, waar het festival plaatsvindt: “Er is een gezamenlijke maaltijd tijdens het festival. Stichting Gast en mensen van De Klinker koken met voedsel van tuinderijen in de buurt. We verbinden ons niet alleen met elkaar, maar ook met waar het eten vandaan komt.”
Patent
Tien jaar geleden werden de eerste Reclaim the Seeds-festivals georganiseerd op enkele locaties in Nederland en België, als reactie op de nieuwe EU-zadenwetgeving die patenten op zaden mogelijk maakte. De organisatoren stelden toendertijd: “Planten zijn een onderdeel van de natuur. Ze zijn van iedereen en niemand, het zijn levende gewassen die zich voortplanten en evolueren. De bestaande Europese wetgeving was bedoeld om gangbaar geteelde planten en dieren uit te sluiten van een patent. Maar sommige grote zaadbedrijven zien nieuwe variëteiten en eigenschappen bij gewassen als een uitvinding. Met een patent kunnen ze meer verdienen aan ‘hun uitvinding’ en voorkomen dat andere veredelaars nog verder kunnen werken met dat gewas. Deze voorstellen zijn ongunstig voor boeren, kleine zaadveredelaars en de agrarische biodiversiteit in het algemeen.”
Inmiddels zijn er festivals op een tiental plekken in Nederland en België. Naast verzet tegen patenten ligt de focus nu vooral op de dreigende introductie van nieuwe gentechnieken: de modificatie van de genen van zaden.
Drugsdealers
Wössner: “Het is belangrijk dat we zeggenschap hebben over ons eten en dat de voedselproductie geworteld is in duurzaamheid en gemeenschap. 70 procent van de wereldbevolking wordt gevoed door kleine boeren. Maar de meeste zaden zijn in handen van vijf grote bedrijven. Boeren zijn gewend een deel van de zaden te gebruiken voor het jaar erop, maar agrarische bedrijven lobbyen voor zadenwetten die het herplanten illegaal maken. Inmiddels zijn in meerdere Afrikaanse landen dit soort wetten van kracht. De boeren moeten daar elk jaar voor veel geld zaden kopen. Deze zaden hebben veel kunstmest en pesticiden nodig, die agrarische bedrijven ook leveren. Zo maken deze bedrijven de boeren afhankelijk.”
Bussink: “Met Reclaim the Seeds vieren we de bestaande duurzame, biologische en kleinschalige voedselproductie en zetten we activiteiten in om deze ontwikkeling verder te stimuleren.”
Het festival vindt plaats in Ecodorp Zuiderveld, 28 maart tussen 11.00 en 20.00 uur.