Samen Nijmegen: SAMA NIMMA. Met dit culturele festival vierden Indische gemeenschappen samen met andere Nijmegenaren de vrijheid om hun eigen culturele identiteit te behouden.
Mijn grootouders herdenken kan niet zonder stil te staan bij de huidige slachtoffers van racisme, oorlog en ontmenselijking…”. Foto Frieda Jansen-Bastiaans
Op het Mariënburgplein vond op zaterdag 16 augustus SAMA NIMMA plaats. Iedereen die zich verbonden voelt met voormalig Nederlands-Indië en Indonesië was welkom. Peter van Riel van het Platform Indische Organisaties Nijmegen (PION): “Het festival sloot aan bij de Indië-herdenking van de dag ervoor in de Sint Stevenskerk. In dit herdenkingsjaar rondom tachtig jaar vrijheid stond het thema ‘Steeds weer, nooit meer’ centraal. Voor de Indische gemeenschap was de capitulatie van Japan op 15 augustus 1945 niet het begin van vrijheid. Er volgde tot en met 1949 een oorlog tussen Nederland en de Indonesische nationalisten. SAMA NIMMA is het festival om te vieren dat we anno 2025 als Indische gemeenschap een eigen culturele identiteit hebben kunnen bewaren, juist dankzij de vrijheid die onze samenleving biedt.”
Bijzonder was dat het festival ook verschillende Molukse optredens programmeerde. De Molukkers vochten mee aan de kant van Nederland in de koloniale oorlog. De verhouding tussen hen en andere Indo’s is lange tijd ongemakkelijk geweest.
Krijgsgevangenen
De middag begon met het gezamenlijk nuttigen van nasi bungkus op het Mariënburgplein. Van Riel: “Met tweehonderd deelnemers misschien wel de langste rijsttafel van de regio.” Nasi bungkus is een pakketje van rijst en groenten dat na 15 augustus 1945 door het Rode Kruis uitgedeeld werd aan terugkerende krijgsgevangenen, voormalige gevangenen in de Japanse interneringskampen en de Indische Nederlanders.
Op en rond het plein genoten honderden mensen van diverse activiteiten in onder andere Bibliotheek Mariënburg, LUX, Huis van de Nijmeegse Geschiedenis en het Regionaal Archief Nijmegen. Veel jonge mensen bezochten lezingen en workshops om onderzoek te doen naar het familieverleden. Zo kon je bij ‘Ontdek je roots’ je Indische wortels ontdekken.
Lezingen gingen onder meer over slavernij in de oost. Een expositie vertelde de persoonlijke geschiedenis van enkele Indische Nijmegenaren. Er was een debat over het thema ‘De toekomst van vrijheid’ en een Literaire Salon.
Koloniaal
Voor kinderen was er de voorstelling ‘Patsboem’, waarin spelenderwijs de koloniale geschiedenis werd verteld. Films toonden de verbanden van deze geschiedenis met het heden en er was dans, muziek en een kleine Pasar Malam, een Indische markt.
Voor de organisatie tekenden PION en het Comité Indië-herdenking in samenwerking met de gemeente en True Believer Events.
Marjolein Hordijk van True Believer Events: “Het was een prachtige dag. We hadden van tevoren de hoop dat mensen hun verhaal zouden delen en dat er mooie ontmoetingen zouden plaats vinden. Dat dat ook gebeurde is zoveel waard!”
Van Riel: “Met de herdenking en het festival is de Indische gemeenschap voorgoed verbonden met de stad. Voortaan staat 15 augustus op gelijke hoogte met 5 mei.”
Op 17 augustus vierde ook Indonesië tachtig jaar vrijheid. Op die dag werd in 1945 de onafhankelijkheid uitgesproken. Daarmee was Indonesië het eerste Aziatische land dat zich na WO II losmaakte van de kolonisator.