Grote kans dat het Valkhofpark gevrijwaard blijft van de imitatietoren, beter bekend als de donjon. De noodzakelijke kosten voor archeologisch onderzoek in het monumentale park zijn zo hoog, dat het nauwelijks nog loont om in de namaaktoren te investeren. Nu de donjon ten grave gedragen lijkt, kan het opknappen van het Valkhofpark eindelijk beginnen.

Het nieuws kwam als een verrassing: de herbouw van de donjon op het Valkhof is waarschijnlijk van de baan. Al meer dan twaalf jaar woedt er een strijd tussen voor- en tegenstanders van de herbouw van de vijftig meter hoge toren in het monumentale Valkhofpark. Voorstanders willen met de toren het verleden laten herleven. Ooit domineerde de toren de Valkhofburcht, die eind achttiende eeuw werd gesloopt. Met zijn historische uitstraling en het prachtige uitzicht zou de toren de stad bovendien geen windeieren leggen.
Tegenstanders zien de toren als een bedreiging voor het Valkhofpark, een archeologisch rijksmonument. De authentieke restanten uit de elfde en twaalfde eeuw zullen geheel in het niet vallen bij de nep­historische betonkolos. Daarnaast wordt de archeologische rijkdom in de bodem mogelijk zwaar beschadigd bij de bouw. Dat laatste lijkt de donjon nu de das om te doen. De eisen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zijn dusdanig dat de initiatiefnemers, verenigd in de Stichting Donjon, de kosten niet kunnen opbrengen. Die eisen gaan over het graven in de beschermde bodem van het Valkhofpark, met zijn unieke historische schatten die teruggaan tot in de Romeinse tijd en de bronstijd. De steeds terugkerende vertragingen zorgen voor irritatie bij de gemeente Nijmegen. De herinrichting van het park, dat al sinds de jaren tachtig schreeuwt om een opknapbeurt, kan daardoor maar niet beginnen. Terwijl de kosten voor de gemeente almaar toenemen.

1152-1155 Keizer I Frederik Barbarossa, keizer van het Heilige Roomse Rijk, bouwt de Valkhofburcht uit
1797 Sloop Valkhofburcht
1978 Oprichting Valkhofvereniging
1986 Raad Nijmegen stemt voor plan om herbouw te onderzoeken
1987 Eerste plannen herbouw Valkhofburcht
1995 Valkhofvereniging presenteert plan herbouw van de burcht
1996 Raad stemt voor herbouw van de burcht
1997 (jan.) Oprichting Platform tot behoud van het Valkhofpark
1997 (febr.) Staatssecretaris Aad Nuis schiet herbouw burcht af
2004 Haalbaarheidsonderzoek bouw donjon
2005-2006 Tijdelijke donjon van steigerbuizen
2006 (mrt.) Referendum: 62 procent stemt voor
2006 (okt.) Gemeente presenteert eerste plan van aanpak
2008 (mei) Aanbestedingsprocedure
2008 (sept.) Aanbesteding gestaakt, gemeente kiest een partij
2009 Uitwerking visiedocument, eerste schetsen
2012 Presentatie voorlopig ontwerp
2013 Afronding beeldkwaliteitsplan
2014 Start traject wijziging bestemmingsplan
2015 Goedkeuring bestemmingsplan
2016 Definitief ontwerp donjon afgerond
2017 Aanvraag omgevingsvergunning

Voortekenen

De voortekenen waren de laatste tijd niet gunstig voor de donjonbouwers. Het lukte maar niet om huurders te vinden voor de negen verdiepingen tellende toren. De bovenste etage was geen probleem, daar zou een restaurant met uitzicht komen. Voor de overige lagen meldden zich destijds serieuze huurders als de Radboud Universiteit en Museum Het Valkhof, maar die haakten een voor een af. Niemand lijkt uiteindelijk te willen investeren in dit omstreden project dat zich al zolang voortsleept. Afgelopen december ving de Stichting Donjon Nijmegen bot bij de commissie beeldkwaliteit. Deze kon geen positief advies uitbrengen omdat er bij het aanbieden van het bouwplan niet was ingegaan op de herinrichting van het park, terwijl dit een essentieel onderdeel is van de aanvraag voor de bouwvergunning.
De realisatie van de toren kwam een paar maal dichtbij. Bij het referendum van 2006 stemde een meerderheid voor de bouw van de donjon en in 2015 keurde de gemeenteraad het bestemmingsplan voor de bouw van de donjon goed. Maar de monumentale status van het Valkhofpark houdt de bouw van de bijna vijftig meter hoge toren vooralsnog tegen. Wellicht biedt dat een kans aan de gemeente om het opknappen van het park nu daadwerkelijk op te pakken.

tekst: Carin Hereijgers
tekst kader: Erik Janssen


U kunt reageren op dit artikel via een e-mail naar redactie@denijmeegsestadskrant.nl