Ook als de asielwet, die illegaal verblijven in Nederland strafbaar stelt, door de Eerste Kamer aangenomen wordt, gaat Stichting Noodopvang Vluchtelingen Nijmegen (SNOV) door. “Het is een stuk humaner en handiger om hulp te verlenen aan deze vluchtelingen dan om hen te criminaliseren.”
“Na ons is er niks meer”, zegt Walter Vrijsen, vrijwilliger bij Stichting Noodopvang Vluchtelingen Nijmegen (SNOV): “Na ons is er alleen nog maar een leven op straat.”
Vluchtelingen hebben al de nodige ellende meegemaakt in hun land van herkomst bij hun vlucht. Daarna volgden stressvolle tijden in AZC’s, met lange periodes van wachten. Degenen die uiteindelijk geen asiel krijgen, kunnen vrijwel geen kant meer op. Om te voorkomen dat deze vluchtelingen op straat belanden, biedt SNOV hun in Nijmegen noodopvang aan. Begin 2015 startte SNOV met een kleine nachtopvang en bood onderdak aan zeven mensen. Momenteel biedt het 24 uursopvang op zes verschillende locaties aan zeventien mannen en zeven vrouwen. De noodopvang is elementaire opvang met een bed, een doucheruimte en elke dag te eten.
Onwerkbaar
De gemeente betaalt voor de huisvesting en de voeding en blijft dat ook doen, ook al nam een meerderheid in de Tweede Kamer een wet aan die illegaliteit strafbaar stelt en ook hulp aan mensen zonder papieren criminaliseert. Het kabinet is teruggefloten door de Raad van State. Een voorgestelde aanpassing van het kabinet is dat hulp geven niet strafbaar is en dat politie en justitie vooral zullen kijken naar criminele en overlastgevende vreemdelingen zonder verblijfsvergunning. Vrijsen: “Ook voor de politie is illegaliteit strafbaar stellen onwerkbaar. Het is een stuk humaner en handiger als je hulp verleent aan deze vluchtelingen.”
Toekomst
De gasten krijgen veel persoonlijke aandacht van de medewerkers en vrijwilligers. Die doen er alles aan om de vluchtelingen allereerst tot rust te laten komen en hen vervolgens te helpen om na te denken over de toekomst.
Doorgaans zijn er drie opties: een terugkeer naar het land van herkomst (maar men is niet voor niets gevlucht), een toekomst in de illegaliteit, of de vluchtelingen begeleiden naar een legale toekomst. Dat laatste is niet altijd mogelijk, maar het komt een paar keer per jaar voor dat iemands nieuwe asielaanvraag wel degelijk wordt aanvaard doordat er nieuwe argumenten boven tafel kwamen.
Quitte
Vrijsen is al tien jaar vrijwilliger bij SNOV. Hij was werkzaam in de zorg toen Heumensoord in 2015 werd ingericht voor drieduizend vluchtelingen uit Syrië, Eritrea, Irak en Afghanistan. Vanaf dat moment wilde hij betrokken zijn bij de hulp aan vluchtelingen. “Ik wil graag iets nuttigs doen. Maar ik speel quitte”, zegt hij. “Ik krijg er veel voor terug. Het is heel intensief om de gasten te begeleiden, maar het is ook razend interessant: samen met de gast verken je heel langzaam een nieuwe toekomst voor hem of haar. Het is ook heel bijzonder dat deze mensen, afkomstig uit verschillende culturen, met soms flinke trauma’s, bij elkaar wonen met nauwelijks onderlinge problemen.”
Ouderenzorg
Vrijsens ervaring in de zorg komt goed van pas, want ook ongedocumenteerden worden ouder en hebben dan soms meer zorg nodig. Iedereen in Nederland heeft recht op basiszorg. Zorg en Kleur geeft veel aanvullende zorg maar er is soms ook behoefte aan zorg vanuit de Wet langdurige zorg (WLz). “Dat is af en toe een flink gepuzzel.”
Waar Vrijsen ook plezier van heeft, is zijn ervaring met dementie. Hij heeft namelijk nog een andere liefde: hij werkt bij Theducater, een groep mensen die theater verzorgt over het thema dementie, bijvoorbeeld bij het Alzheimercafé.
Bij SNOV kreeg een van de gasten dementie. Walter had een warme relatie met hem. Die man is inmiddels vertrokken, maar met evenveel vuur zet hij zich in voor de andere gasten. Vrijsen:”Van belang is dat deze mensen, die weinig perspectief hebben en al heel wat moesten incasseren, SNOV als een rustpunt ervaren. Dat ze bij SNOV de ruimte en de rust krijgen om een andere koers uit te zetten en daarin gaan geloven.
De medewerkers van SNOV
Er werken bij SNOV drie professionele medewerkers: een woonbegeleider/huismeester, zelf een Guinese vluchteling, een persoon die zich bezighoudt met de dagbesteding en toekomstplannen van de gasten, en een coördinator, die onder andere contacten onderhoudt met andere organisaties en groepen. Denk aan Vluchtelingenwerk, Stichting Gast, het Wereldvrouwenhuis, Huis van Compassie, de Voedselhub, Dokters van de Wereld, Pro Persona (psychische hulp) en Zorg en Kleur (cultuursensitieve begeleiding).
Ook zijn er stagiairs en stagiaires die heel praktische zaken met de gasten organiseren zoals koken bij het Huis van Compassie, werken bij Stichting Overal in de tuin, mensen ontmoeten en oefenen met Nederlands.
Verder zijn er de vrijwilligers, zoals Vrijsen.
Uit het blog over burgerzachtheid in Nijmegen: https://burgerzachtheid.wordpress.com/