Kunstenares Meg Mercx was met een bijzonder project bezig toen het noodlot toesloeg, en ze terminaal ziek bleek te zijn. Met het project Moederlandse Geschiedenis wilde ze portretten maken van vijftig bijzondere Nijmeegse vrouwen. Haar partner Rob Verwer gaat het nu voltooien.
Meg Mercx wilde met het project aandacht vragen voor de positie van de vrouw, zegt Rob Verwer, partner van Mercx en zelf kunstenaar. Hij legt het idee van het project uit: “Onze voormoeders waren handelingsonbekwaam, werden ontslagen toen ze trouwden. Ongehuwd samenwonen was not done. Geboortebeperking des duivels. Een carrière buiten huis bijna onmogelijk. Gelijke kansen in ambitie, werk en inkomen een droom. Eeuwenlang was het leven van de vrouw minderwaardig en stond het in dienst van de man. Daarom zijn in onze ‘vaderlandse’ geschiedenis vrouwen in het algemeen, en moeders in het bijzonder, overschaduwd en verdwenen. Bijna niemand kent hun namen of geschiedenis. Het is het mannelijke deel van de bevolking dat centraal staat in onze vaderlandse historie, registratie en documentatie. Het is deze mannenwereld die nog steeds centraal staat in onze opvoeding.”
Vergeten
“Ook in de dagdagelijkse geschiedschrijving van de stad Nijmegen is de vrouw vergeten. Op de site ‘welkom in Nijmegen’ blokje geschiedenis, kom ik na lang zoeken slechts twee vrouwen tegen die er in al die eeuwen toe doen… Kitty de Wijze, een Joodse vrouw die helaas is vergast in Auschwitz en Neelie Smit Kroes die in 2014 de Vrede van Nijmegen Penning krijgt. Op Google tik ik ook de zoekterm geschiedenis van Nijmegen in. Op Wikipedia bijvoorbeeld turf ik in het artikel geschiedenis van Nijmegen 104 mannen en slechts 2 vrouwen die met naam en toenaam genoemd worden. Keizerin Theophann in 991, en Wilhelmina van Pruisen in 1787. Natuurlijk wordt ook Mariken van Nimwegen genoemd maar dan heb je het over een fantasiefiguur uit een mirakelspel in 1515. Dit kan anders toch?”
Gehoorzaam
1971 was het jaar dat de vrouw wettelijk niet langer gehoorzaam hoefde te zijn aan de man in een echtvereniging. Dit is nog maar ongeveer vijftig jaar geleden. Die wet verdween toen uit het wetboek van strafrecht. Hoe was het leven van de vrouw toen en daarvoor in Nijmegen? Dat wilde Mercx onderzoeken maar vooral delen in het kunstproject over Moederlandse Geschiedenis: vijftig portretten en vijftig verhalen van vijftig vrouwen gekozen uit de geschiedenis van Nijmegen. Het doel is dat deze verhalen meer verhalen los maken over vergeten vrouwenlevens, die deel uitmaken van onze geschiedenis.
Tijdens een expositie zomer 2025 van het werk van Mercx, getiteld Het ongrijpbare fenomeen Mens, hield Verwer een gloedvol betoog hoeveel het project Moederlandse Geschiedenis Mercx aan het hart ging. Zij heeft de voltooiing van haar project niet meer mogen meemaken. Hopelijk kan de Nijmeegse bevolking wel zien hoe de vrouwelijke geschiedenis van Nijmegen eruit zag om daarmee de grootste wens van Mercx te vervullen.