De zomer staat voor de deur, en dat betekent voor heel Nijmegen feesten, festivals en buitenplezier. Het hoogtepunt, de Vierdaagsefeesten, trekt jaarlijks wel anderhalf miljoen bezoekers. Plezier alom, maar met name voor de bewoners van het centrum brengen de festiviteiten een probleem met zich mee. Honderden liters urine worden in steegjes en portieken uit de blaas geloosd. De Vierdaagsefeesten zijn ook de hoogtijdagen van de wildplasser. Wat moeten we ermee?
De wildplasser
Je hoeft maar door een afgelegen straatje of het trappenhuis van een parkeergarage te lopen om het te ruiken. De geur van oude plas is niet te missen. Voor stadsbewoners is de geur steevast aanwezig. Het went echter niet. Het beeld van een wildplasser die zijn behoefte doet in je portiek, of de geur van urine als je je huis verlaat, wekt alleen maar walging op. Als er een feest is waar veel gedronken wordt, trekken ze met tientallen tegelijk de stad in. Je kijkt met de Vierdaagse het hoekje om de steeg in en je ziet ze schouder aan schouder staan, de handen naar het kruis als een muurtje voetballers die een vrije trap moet tegenhouden. Onlangs was ik op het marktplein en zag hoe NEC de bekerfinale uit handen gaf. De organisatie had in een van de steegjes wat WC’s neergezet voor de voetbalkijkers. Er stonden wat hokjes voor de vrouwen en wat urinoirs voor de mannen. Veel mannen vonden het echter te lang wachten. Ze kozen ervoor om in het steegje naast de WC’s te plassen. Een continue stroom wildplassers liep af en aan totdat het steegje met hekken werd afgezet. Het toeziend oog van de handhaving voorkwam verdere overtredingen.
Walgelijke taferelen
Dat wildplassen asociaal is staat buiten kijf. Het veroorzaakt grote overlast voor omwonenden, het stinkt en het ziet er gewoon niet uit. Waarom gebeurt het dan zo veel? Ik breng u graag terug naar de situatie bij het marktplein tijdens de bekerfinale. Toen ik de lange wacht met volle blaas doorstaan had om bij de wc te komen (30 minuten), en voor een plasbandje had betaald (€ 3,50) nam ik plaats bij een van de urinoirs. Het waren van die plasbakken waarbij je met vier man tegelijk naar het middelpunt staat. De urine wordt opgevangen in een reservoir in de constructie. Nog voordat de wedstrijd begonnen was waren de voetbalkijkers erin geslaagd om de reservoirs in alle urinoirs te vullen. Bij iedere druppel die erbij kwam liep de plas de straat over. Bij een van de urinoirs die een beetje scheef stond was er zelfs sprake van een heuse plaswaterval. Het was te ranzig voor woorden en ieder verschil tussen wildplassen en netjes het urinoir gebruiken werd tenietgedaan.
Over het algemeen is wildplassen een mannenprobleem. Vrouwen hebben niet de luxe van een aanhangsel dat je in de hand kan nemen om je plas op de grond te laten kletteren. Toch dwong de extreem lange wacht voor de hokjes veel vrouwen tot wanhopige daden. Kleine groepjes schermden elkaar af met jassen, trokken de broek naar beneden en lieten het gaan op de grond naast de urinoirs. Er waren veel te weinig wc’s voor de vijfduizend voetbalkijkers op het plein. Er zijn duidelijk grote fouten gemaakt. Ik schrijf dit allemaal niet om u te laten walgen. Ik wil een punt maken. Wildplassen is onacceptabel, maar de manier waarop we in dit land met wc’s omgaan maakt het probleem alleen maar groter.
De WC in Nederland
Het is slecht gesteld met de openbare wc’s in Nederland. Ze zijn bijna volledig uit ons straatbeeld verdwenen. De weinige die we nog hebben worden zo slecht onderhouden en zo zelden schoongemaakt dat ze meestal defect zijn of te ranzig om te gebruiken. Ze zijn te duur en worden vaak vernield. In andere landen vind je werkende openbare wc’s in alle parken en in veel straten. Ook de horeca biedt geen echte oplossing. In weinig andere Europese landen zul je de woorden ‘alleen voor klanten’ of ‘vijftig cent voor de wc’ zo vaak horen als in Nederland. Het resultaat is dat veel mensen die normaal gezien de wc in een bar zouden gebruiken ervoor kiezen om een steegje op te zoeken. Wildplassen is vooral een mannending. Daarom proberen veel gemeenten de kwestie op te lossen door openbare urinoirs te plaatsen. Buiten de feesten om verlicht dit het probleem aanzienlijk. Het is echter geen oplossing voor twee groepen die geconfronteerd worden met plasdiscriminatie: vrouwen en gehandicapten. Vrouwen spenderen gedurende hun leven noodgedwongen uren in de rij en honderden euro’s voor wc’s in cafés. Gehandicapten hebben het nog zwaarder. Voor hen is het gebrek aan genoeg gehandicapten-wc’s vaak een reden om weg te blijven van evenementen zoals de Vierdaagsefeesten. Wat we nodig hebben is een cultuur waar we willen investeren in genoeg wc’s voor alle bevolkingsgroepen, wat hun behoeften bij een toilet ook mogen zijn. Alleen zo kunnen we urine-inclusief zijn.
Vandaar dat ik een oproep doe aan twee adressen. Mannen houd alsjeblieft op je blaasinhoud op de straatstenen te morsen, en samenleving zorg er alsjeblieft voor dat iedereen makkelijk, snel en gratis de behoefte kan doen. Alleen dan kunnen we wildplassen in de ban doen. Het is nog eerlijker ook.